Μια απίστευτη ιστορία αντοχής στον Αμβρακικό: Χελώνα επιβιώνει χωρίς κάτω γνάθο επί έξι χρόνια
Το περιστατικό έφερε στην επιφάνεια ο Σύλλογος για την Προστασία της Θαλάσσιας Χελώνας, ΑΡΧΕΛΩΝ.
Κόντρα στις πιθανότητες, μία χελώνα Καρέττα επιβιώνει στα νερά του Αμβρακικού Κόλπου στη βορειοδυτική Ελλάδα, χωρίς κάτω γνάθο εδώ και τουλάχιστον έξι χρόνια.
Το ζώο καταγράφηκε για πρώτη φορά το 2019 στο πλαίσιο του προγράμματος σύλληψης-σήμανσης-επανασύλληψης του ΑΡΧΕΛΩΝ, που διεξάγεται στον Αμβρακικό Κόλπο από το 2002. Παρά τον σοκαριστικό τραυματισμό της, η χελώνα δεν ήταν αδύναμη. Αντίθετα, οι πληγές της είχαν επουλωθεί φυσικά και η σωματική της κατάσταση ήταν εξαιρετική. Επίσης, η χελώνα έφερε ένα σημαντικό φορτίο βαλάνων (αρθρόποδα που μοιάζουν με πεταλίδες και προσκολλώνται στο καβούκι της χελώνας).
Από τότε, η χελώνα εντοπίστηκε τέσσερις ακόμα φορές στην ίδια περιοχή μελέτης, με πιο πρόσφατη το καλοκαίρι του 2025. Κατά τη διάρκεια αυτής της εξαετούς περιόδου, συνέχισε να δείχνει καλή σωματική κατάσταση και μάλιστα καταγράφεται να μεγαλώνει με μέσο ρυθμό περίπου 0,2 εκατοστών ετησίως. Αξίζει να σημειωθεί ότι το βαρύ φορτίο βαλάνων που παρατηρήθηκε κατά την πρώτη σύλληψη έχει πλέον εξαφανιστεί.
Το ερώτημα που προκάλεσε την έκπληξη των ερευνητών ήταν το πώς ένα ζώο που κανονικά χρειάζεται πανίσχυρα σαγόνια για να σπάει καβούρια και οστρακόδερμα, κατάφερε να μη λιμοκτονήσει. Η μακροπρόθεσμη επιβίωση αυτής της χελώνας υποδηλώνει έντονα ότι έχει προσαρμόσει τη διατροφική της συμπεριφορά, πιθανώς διαλέγοντας πιο μαλακή τροφή, όπως τα ολοθούρια (αγγούρια της θάλασσας), μια ασυνήθιστη αλλά τεκμηριωμένη τροφή των χελωνών στα ελληνικά νερά.
Η επιτυχής επούλωση ενός τόσο σοβαρού τραυματισμού χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση υπογραμμίζει την εξαιρετική ανθεκτικότητα των θαλάσσιων χελωνών. Ενώ τραυματισμοί όπως η απώλεια πτερυγίων παρατηρούνται επίσης στον Αμβρακικό Κόλπο, η απώλεια μιας κάτω γνάθου θα θεωρείτο κανονικά απειλητική για τη ζωή. Ενάντια σε όλες τις πιθανότητες, αυτή η χελώνα συνεχίζει να εκπληρώνει τον οικολογικό της ρόλο, ένα διαχρονικό σύμβολο ανθεκτικότητας και ελπίδας.
Αυτή η εξαιρετική περίπτωση παρουσιάζεται στην πρόσφατη επιστημονική δημοσίευση των ALan F. Rees και Δημήτρη Μαργαριτούλη, μελών της Επιστημονικής Επιτροπής του ΑΡΧΕΛΩΝ.
